loading...

Wpisz miasto w którym przebywasz,
aby odnaleźć Mszę Świętą w języku polskim.

Zamknij wpis

Zeszyt 10 (2009) Ks. dr Jan Piotrowski

Charakter misyjny Instrukcji - Sympozjum Polonijne, Poznań, 14.10.2009 r. 

Podczas obecnego sympozjum już wcześniejsze konferencje zostały poświecone refleksji nad Instrukcją Papieskiej Rady ds. Duszpasterstwa Migrantów i Podróżujących „Erga migrantes caritas Christi”. W ich kontekście mam zaszczyt, w tak zacnym gronie, przedstawić swoją refleksję, której przewodnia myśl dotyczy misyjnego charakteru Instrukcji. Osobiście, jako kapłan diecezjalny, misjonarz „fidei donum” i misjolog, nie zajmowałem się zjawiskami migracji z perspektywy teologicznej, ale podczas swojej pracy misyjnej w Republice Konga i Peru wielokrotnie spotkałem się z tym zjawiskiem. W pierwszym przypadku dotyczyło do licznych emigrantów z Angoli, którzy zamieszkali w założonej przez siebie wiosce na trenie obsługiwanej przez mnie parafii Nawrócenia św. Pawła w Loubomo, w drugim zaś w Peru, gdzie silna migracja wewnątrz kraju, spowodowana terroryzmem, zmusiła ogromne rzesze ludzi, zwłaszcza z wysokogórskich terenów andyjskich, do zmiany miejsca zamieszkania ze wszystkimi jego konsekwencjami i osiedlenia się na wielkich przedmieściach Limy, w tzw. „pueblo joven”. Niezwykle ważną sprawą dla Kościoła w Polsce pozostaje również sytuacja migrantów, którzy za przejściowy lub docelowy kraj osiedlenia wybrali nasz kraj, oraz pytanie: „Co robi Kościół w Polsce, aby nie tylko dać odpowiedź na ich oczekiwania i nadzieje, w dużej mierze uzasadnione, i czy w tym względzie spełnia swoje podstawowe obowiązki, ponieważ – jak uczy Jan Paweł II – Kościół winien ich wciągnąć w krąg swojej apostolskiej troski1 . 1. Instrukcja Erga migrantes dokumentem kościelnym Rzeczą istotną jest, że poddana naszej refleksji Instrukcja „Erga migrantes caritas Christi” to dokument kościelny, a więc wyrastający z działalności teologicznej i duszpasterskiej Kościoła, w tym przypadku Papieskiej Rady ds. Spraw Duszpasterstwa 1 Por. Jan Paweł II, Encyklika Redemptoris missio, 37, b. 2 Migrantów i Podróżujących. W swojej strukturze, która składa się z wprowadzenia, czterech części i zakończenia, omawia wiele szczegółowych i ważnych tematów aż w 104. akapitach. Jednocześnie korzysta z wielu dokumentów kościelnych 2 – zwykle soborowych i papieskich – które dają szerokie spojrzenie na aktualność i wagę problemu, jakim jest zjawisko migracji, ukazując tym samym, jakie są aktualne wyzwania Kościoła w obszarze tego zjawiska. Przypomnę, że w czasopiśmie Papieskiej Unii Misyjnej „Światło Narodów” pisaliśmy o tych problemach3 , a w roku 2003 tematyce tej poświęciliśmy 37. Ogólnopolskie Sympozjum Misyjne Kleryków w Koszalinie4 . 2. Ewangelia darem dla wszystkich Nakaz misyjny Pana Jezusa „Idźcie i nauczajcie wszystkie narody” (Mt 28,19-20) jest uniwersalny pod wieloma względami, m.in. geograficznym i kulturowym, oraz niezmiennie aktualnym, czego wyraz daje encyklika „Redemptoris missio”, że misja Chrystusa Odkupiciela, powierzona Kościołowi, nie została jeszcze wypełniona do końca. Gdy u schyłku drugiego tysiąclecia od Jego przyjścia obejmujemy spojrzeniem ludzkość, przekonujemy się, że misja Kościoła dopiero się rozpoczyna i że w jej służbie musimy zaangażować wszystkie nasze siły. To Duch Święty, który jest protagonistą misji, przynagla nas do głoszenia wielkich dzieł Bożych. Nadal wielkim apelem pozostaje wołanie Apostoła Narodów św. Pawła: „Biada mi, gdybym nie głosił Ewangelii” (1 Kor 9, 16). „W imieniu całego Kościoła muszę powtórzyć to wołanie świętego Pawła” – mówił Jan Paweł II (RMis 1). W perspektywie tego zadania jasno ukazuje się cel Instrukcji, który odczytujemy w jej prezentacji: „Chce więc być eklezjalną odpowiedzią na nowe zapotrzebowania duszpasterskie migrantów, aby ich z kolei doprowadzić do przekształcenia doświadczania migracyjnego w okazję nie tylko wzrastania w chrześcijańskim życiu, ale także nowej ewangelizacji i misji”5 . W konsekwencji zjawisko migracji nie dyskwalifikuje i nie pomniejsza działalności ewangelizacyjnej, ale nadal pozwala zachować jej charakter eklezjalny i misyjny6 , jest też 2 W Instrukcji znajduje się aż 81 przypisów, które odsyłają do licznych dokumentów zarówno papieskich jak i wypracowanych przez różne instytucje papieskie. 3 Por. A. Wojtan, Refleksja teologiczna nad dokumentem Miłość Chrystusa wobec Migrantów, „Światło Narodów” 3(2004), s. 59-68. 4 Por. D. Kisiel, XXXVII Ogólnopolskie Sympozjum Misyjne Kleryków w Koszalinie, „Światło Narodów” 3(2003), s. 93-98. Wygłoszone konferencje: „Kościół w Polsce jego zadania wobec emigrantów” oraz „Emigracja i turystyka a misje”. 5 Instrukcja Erga migrantes Caritas Christi, Prezentacja, s. 5. 6 Por. Tamże, s. 7. 3 wyrazem komunii w Kościele powszechnym i przejawem dobrze rozumianej „missio ad gentes”, której drogami są braterstwo, pokój, pojednanie, dialog i solidarność 7 . Troska o emigrantów, zdaniem Instrukcji, musi także przekładać się na budowanie Kościoła (por. „Erga migrantes caritas Christi”, 77) i powinna mieć w sobie wymiar ekumeniczny i misyjny (por. RMis 10-11). Instrukcja nie zabrania prezbiterom udziału w zadaniach misyjnych, a wręcz potwierdza fakt, że wszyscy kapłani mogą ją podejmować (nr 79) i w tej posłudze widzi szczególnie miejsce dla osób konsekrowanych, zwłaszcza kobiet (nr 80). 3. Charakter misyjny Instrukcji Misyjny charakter Instrukcji przejawia się od pierwszego aż do ostatniego jej akapitu, ponieważ wyraża troskę o tych, którzy już przyjęli dar Ewangelii, ale są w drodze, jak również o tych, którzy są jej potencjalnymi odbiorcami. Swoją dalszą refleksję w tym punkcie buduję na podstawie dokumentów misyjnych Kościoła, które znajdują swoje miejsce w omawianej Instrukcji, jak też na tych treściach, które one inspirują. Chciałbym jeszcze zwrócić uwagę na biblijną motywację Instrukcji, która od samego początku odwołuje się do drugiego listu św. Pawła do Koryntian: „Albowiem miłość Chrystusa przynagla nas” (2 Kor 5,14). Żyć ewangeliczną miłością, znaczy tyle samo, co być świadkiem Tego, który umarł i zmartwychwstał (por. 2 Kor 5,15). Jest to fundament kerygmatu – treści misyjnej działalności Kościoła – czyli głoszenia Dobrej Nowiny o Chrystusie ukrzyżowanym i zmartwychwstałym (por. Dz 2,32-38) 8 . Instrukcja na swoich stronach wielokrotnie odnosi się do wyrażeń „misje”, „misjonarz”, „misyjność” oraz „misyjny”, ale to nie rzeczowniki ani też przymiotniki decydują o jej misyjnym charakterze, lecz treści merytoryczne. Niejako zwierciadłem jej misyjnego charakteru są kolejne dokumenty: encyklika „Redemptoris missio”, soborowy dekret misyjny „Ad gentes” oraz posynodalna adhortacja „Evangelii nuntiandi”. 3.1. Encyklika „Redemptoris misio” Instrukcja przypomina, że „Kościół teraz znajduje się na trudnej drodze ku docelowej mecie, a migracje mogą być (…) zapowiedzią ostatecznego spotkania całej ludzkości z Bogiem („Erga migrantes caritas Christi”, 17). Ta prawda znajduje odzwierciedlenie w encyklice „Redemptoris missio”, że Kościół pozostaje w służbie królestwa, głosząc 7 Por. Tamże, s. 8. 8 Por. J. Esquerda-Bifet, Diccionario de la evangelización, Madrid 1998, s. 411-413. 4 Ewangelię jednostkom i całym społecznościom. Prowadząc je do dojrzałości wiary, jest znakiem i szerzycielem wartości ewangelicznych pomiędzy ludźmi, a drogami tego zaangażowania są prace na rzecz pokoju, sprawiedliwości, opieka nad chorymi, pomoc ubogim i marginalizowanym (por. RMis 20). Jak nigdy dotąd migracje dotyczą ludzi wszystkich stanów społecznych i wyznawców różnych religii, tym samym otwiera się przestrzeń dialogu międzyreligijnego. Instrukcja w tym względzie swoim czyni nauczanie Jana Pawła II z encykliki „Redemptoris missio”, której myślą przewodnią jest wcielanie Ewangelii w kultury innych narodów (por. RMis 52- 54) oraz dialog z braćmi o innych przekonaniach religijnych, który należy do istoty misji ewangelizacyjnej Kościoła i w żadnym wypadku nie rodzi się z taktyki czy wyrachowania (por. RMis 55-57). Tym samym wspólnoty chrześcijańskie mają odkrywać swoją misyjność i dawać świadectwo wyznawanej wierze w myśl prawdy: „Nie możemy nie mówić” (Dz 4, 20). Instrukcja chce (nr 69), aby niezbywalne prawo do głoszenia zbawienia, które dokonało się w Chrystusie, realizowało się na drodze dialogu, który ukazuje całą prawdę o Chrystusie, a misje rozumie jako sprawę wiary (por. RMis 11-12). 3.2. Soborowy dekret misyjny „Ad gentes” Nauczanie soborowego dekretu misyjnego „Ad gentes” potwierdza misyjny charakter Instrukcji, która chce, aby Kościół partykularny uświadamiał sobie, że został posłany także do tych, którzy nie wierzą w Chrystusa, ale żyją na jego terenie, a tym samym posługa słowa i dar Ewangelii powinny docierać do wszystkich. Jest to zadanie biskupa i jego prezbiterów przygotowanych do tych wyzwań (por. AG 20). W tym kontekście odkrywamy dwa interesujące wyzwania, których ilustracją jest adhortacja posynodalna „Ecclesiae in America”. Zwraca ona uwagę, że zjawisko migracji wciąż trwa i wspólnoty kościelne muszą dostrzec naglące wyzwania. Powinny zaprosić migrantów do udziału w życiu swojego Kościoła, a także korzystać z ich obecności celem ubogacania swojej wiary (por. „Ecclesiae in America”, 65). Podobne zadanie spoczywa na Kościele w Europie, który musi ulepszać swoją służbę przyjmowania i opiekę duszpasterską nad emigrantami (por. „Ecclesiae in Europa”, 103). Eklezjalny i misyjny charakter migracji pogłębia świadomość, że migranci znajdują swoja ojczyznę w Kościele (por. „Erga migrantes caritas Christi”, 27). Zauważmy, że Instrukcja posługuje się terminem kapelan/misjonarz migrantów i – pomijając charakter formalnoprawny tej osoby – należy dostrzec jego kwalifikacje duchowe i pastoralne oraz obowiązki w świetle dekretu misyjnego „Ad gentes”, a przede wszystkim przepowiadanie Ewangelii wśród grup, które jeszcze nie wierzą w Chrystusa (por. AG 6). 



0 Ameryka Północna
0 Ameryka Północna
0 Ameryka Północna
0 Ameryka Północna
0 Ameryka Północna
0 Ameryka Północna
1. Wybierz kontynent
Na mocy pozwolenia Prymasa Polski z dn. 28 listopada 1983 r., zgodnie z postanowieniem VII Kapituły Generalnej i uzyskaniu zgody Rady Generalnej Towarzystwa Chrystusowego ówczesny przełożony generalny ks. dr Edward Szymanek TChr erygował 3 maja 1984 r. Instytut Duszpasterstwa Emigracyjnego ustanawiając dyrektorem ks. prof. Bogusława Nadolskiego. Bezpośrednim celem IDE było przygotowywanie specjalistycznych kadr w zakresie apostolatu Emigracyjnego. Jak powiedział ks. dr Józef Bakalarz TChr w wykładzie inauguracyjnym na rozpoczęcie działalności Instytutu, "ma on być sercem i motorem Ruchu Apostolatu Emigracyjnego praktykowanego w różnych formach i według różnych metod."

Instytut Duszpasterstwa Emigracyjnego im. Kard. Augusta Hlonda

ul. Panny Marii 4, 60-962 Poznań
tel. +48 61 64 72 523, ide@chrystusowcy.pl

BANK PEKAO SA 36124065241111001023869649