loading...

Wpisz miasto w którym przebywasz,
aby odnaleźć Mszę Świętą w języku polskim.

Zamknij wpis

Ks.prof. UKSW dr hab. W. Necel - 2019

Posługa słowa Bożego  przybyszom  katolikom

Imigrant, zarówno wierny Kościoła rzymsko-katolickiego jak i wierny innych Kościołów katolickich, w miejscu swojego zatrzymania się i osiedlenia posiada prawo do posługi słowa Bożego w takim samym zakresie jak autochton.  Wyraża się ono między innymi poprzez prawo do specjalnego przepowiadania słowa Bożego i  nauczania katechetycznego. Tak rozumiane prawo pozwala przybyszom i autochtonom spojrzeć na swoje migracje z perspektywy Ewangelii i w duchu chrześcijańskiej caritas ukierunkowuje ich do wyjścia na spotkanie ze sobą.  

 

1. Przepowiadanie słowa Bożego

 

Unormowania kodeksów Kościoła katolickiego dotyczące przepowiadania słowa Bożego w kontekście duszpasterstwa imigrantów oraz procesu włączania ich w życie Kościoła diecezjalnego i wspólnoty parafialnej miejsca tymczasowego lub stałego zamieszkania nabierają szczególnego znaczenia. Aby przepowiadanie było  skuteczne, zarówno sposób przekazu jak i jego treść oraz język muszą być dopasowane do możliwości zrozumienia  go przez przybysza i do jego sytuacji życiowej. Przepowiadanie musi być włączone w kreowanie kultury przyjęcia, dialogu i solidarności ze wspólnotą przyjmującą, a także winno kształtować  proces otwierania się przybysza na okoliczności i warunki wspólnoty  przyjmującej.

Przepowiadanie słowa Bożego jest podstawową formą, przez którą Kościół poprzez szafarzy świętych tajemnic realizuje  otrzymaną od Chrystusa misję nauczania. „Głosiciele słowa Bożego powinni przedstawiać wiernym przede wszystkim to, w co należy wierzyć i co trzeba czynić dla chwały Bożej i zbawienia ludzi” (KPK kan. 768 par. 1).  Zarówno biskup diecezjalny  jak  i proboszcz na mocy swoich urzędów duszpasterskich „powinni troszczyć się, aby było głoszone słowo Boże również tym, którzy ze względu na warunki życia nie mogą dostatecznie korzystać z ogólnej i zwyczajnej opieki duszpasterskiej, albo są jej całkowicie pozbawieni” (KPK kan. 771 par. 1).

Posługę przepowiadania słowa Bożego w sposób szczególny wypełniają biskupi.  Przepowiadając  mają  obowiązek przedstawiania wszystkim wiernym na terenie powierzonej  diecezji  prawd wiary, w które należy wierzyć i stosować w obyczajach. Proboszcz wobec wiernych imigrantów „jest obowiązany zatroszczyć się o to, ażeby przebywającym (…) głoszone było nieskażone słowo Boże” (KPK Kan. 528 per. 1). Prawo i obowiązek przepowiadania słowa Bożego imigrantom mają również inni prezbiterzy oraz diakoni na mocy przyjętych święceń prezbiteratu, przy zachowaniu obowiązującego prawa. Podstawowym ich obowiązkiem jest głoszenie wszystkim Ewangelii Bożej.  Także osoby konsekrowane przez profesję rad ewangelicznych, włączając się w posługę przepowiadania słowa Bożego na mocy własnego poświęcenia się Bogu, w sposób szczególny dają świadectwo Ewangelii i troski Kościoła o przybyszów. Wierni świeccy, jeśli tego domaga się konieczność,  którą może stwarzać obecność imigrantów na terenie diecezji lub parafii, mogą być dopuszczeni do przepowiadania słowa Bożego w kościołach lub kaplicach (KPK kan. 766). 

W zorganizowanym duszpasterstwie imigracyjnym  obowiązek dzielenia się słowem Bożym spoczywa na właściwych duszpasterzach, tj. proboszczach parafii personalnych, misjonarzach/kapelanach ośrodków duszpasterskich dla migrantów oraz rektorach im posługujących w  kościołach rektoralnych oraz na kierujących innymi ośrodkami duszpasterstwa dla imigrantów.

 

2. Specyfika homilii głoszonej  przybyszom

 

Szczególną formę przepowiadania słowa Bożego stanowi homilia. Jest ona zarezerwowana dla kapłanów i diakonów.  Winna być głoszona w czasie Mszy św. w niedziele i święta nakazane  oraz gdy we Mszy św.  uczestniczy większa liczba wiernych, a także w liturgicznym okresie adwentu i wielkiego postu albo z okazji uroczystości,  święta lub wydarzenia żałobnego.  We wspólnotach liturgicznych tworzonych przez imigrantów ważne jest głoszenie homilii także w ich święta oraz z okazji liturgicznego wspomnienia ich patronów. Homilii wygłaszać nie mogą wierni nie wyświęceni, nawet jeśli pełnią funkcję tak zwanych «asystentów duszpasterskich» lub katechetów w łonie jakiejkolwiek wspólnoty czy stowarzyszenia. Tam, gdzie duszpasterska konieczność tego wymaga z racji  znajomości języka czy sytuacji egzystencjalnej przybyszów, dopuszczalne jest wprowadzenie do liturgii krótkiego komentarza, pozwalającego lepiej ją zrozumieć, a także (…) składanie ewentualnych świadectw, które powinny być zawsze dostosowane do przepisów liturgicznych. Poza Mszą św. wierni świeccy, tak migranci jak ze wspólnoty przyjmującej, mogą w oparciu o nauczanie Kościoła, komentować Pismo Święte w sposób zgodny z prawem lub z przepisami liturgicznymi oraz przy zachowaniu klauzul w nich zawartych.

Specyfikę treści homilii, istotną w środowisku przybyszów oraz wspólnoty ich przyjmujących, wskazuje kodeksowa dyspozycja, która podkreśla,  że przepowiadanie słowa Bożego winno  obejmować naukę, jaką Urząd Nauczycielski Kościoła głosi o godności i wolności osoby ludzkiej, o jedności i trwałości rodziny oraz  jej zadaniach, o obowiązkach ludzi żyjących w społeczeństwie, jak również o układaniu spraw doczesnych zgodnie z porządkiem ustanowionym przez Boga.  

Problem przepowiadania słowa Bożego, w którym homilia zajmuje szczególne miejsce, w środowiskach emigracyjnych nie może być dostrzegany tylko w aspekcie kryteriów  językowych. Wskazując na odpowiedzialność całego Kościoła za proces integracji  imigrantów w życie Kościoła diecezjalnego  i  wspólnot parafialnych,  trzeba zwrócić uwagę,  że forma przepowiadania słowa winna być również dostosowana do tego wszystkiego, co kreuje kulturę przyjęcia tak po stronie przyjmujących imigrantów, jak i samych przybyszów. Dla większej skuteczności przepowiadania wspólnota ad quam  przybyszów winna uwzględnić między innymi: stopień znajomości języka imigranta, jego rodzimą kulturę i duchowość, stopień integracji, przyczyny opuszczenia ojczyzny, stosunek do rodziny. Natomiast sam imigrant oprócz znajomości języka wspólnoty go przyjmującej powinien dbając o własne życie religijne troszczyć się nie tylko o swoją kulturę i duchowość, ale otwierać się na przyjmujących go.

 

3. Katecheza jako forma przepowiadania w środowisku imigracyjnym

 

Drugą kanoniczną formą posługi słowa Bożego w środowisku imigracyjnym jest nauczanie katechetyczne. Chociaż linia demarkacyjna między katechezą i ewangelizacją jest nieostra, to jednak w środowiskach imigracyjnych należy je rozróżniać. Ewangelizacja, rozumiana jako głoszenie słowa Bożego, ma bardziej ogólny charakter i celem jej jest chrystianizacja. Katecheza w procesie ewangelizacji zajmuje szczególne miejsce; stanowi dla Kościoła święty obowiązek i trwałe, niezbywalne prawo. Jest to niewątpliwie obowiązek zrodzony z nakazu Pana.  Z teologicznego punktu widzenia każdy ochrzczony, na zasadzie samego chrztu, ma niezaprzeczalne prawo otrzymać od Kościoła naukę i wychowanie, które umożliwią mu dojście do życia prawdziwie chrześcijańskiego. Natomiast, gdy chodzi o prawa człowieka, każda osoba ludzka ma prawo do poszukiwania prawdy religijnej i swobodnego jej przyjmowania.    

Celem katechezy migracyjnej jest, ażeby wiara imigranta i jego rodziny,  w nowym środowisku  stawała się coraz bardziej żywa, wyraźna i czynna.  Katecheza ta ma doprowadzić wiarę do dojrzałości oraz do głębszego i coraz bardziej uporządkowanego poznania nauki Chrystusa, a przez to do coraz mocniejszego trwania przy Jego Osobie.  Tak postawiony cel wymaga transparentności i autentycznego świadectwa nie tylko katechety, ale całej wspólnoty przyjmującej przybyszów oraz całej wspólnoty przybyszów. Katecheza imigrantów nie może przeważyć nad koniecznością rzeczywistego ich przyjęcia i otwartością wobec nich oraz nad rozumieniem ich i dialogiem z nimi.  W kontekście imigracji jednakowo ważna jest inkulturacja prawd wiary, jak i sposoby ich przekazu. Tak jak nie można ewangelizować bez wchodzenia w dialog z kulturą i duchowością ewangelizowanych,  tak też nie można katechizować nie wchodząc w głęboki dialog z kulturą i duchowością katechizowanych.

Katechizacja, mając charakter systematycznych zajęć, rozwija zaszczepione wartości i realizuje stawiane  cele poprzez stosowanie zasad  pedagogiki i dydaktyki. Wobec imigrantów  katecheza  staje się  nową ewangelizacją, w czasie której spotykają się na nowo z Orędziem Zbawienia i mają szansę na nową   fascynację Chrystusem zmartwychwstałym i Jego Kościołem. Szczególnie w środowisku imigracyjnym katechezy nie można zredukować do przekazania pojęć religijnych ani do populistycznego przekazu informacji biblijnych. Nie można jej również traktować tylko funkcjonalnie, jako przygotowanie do przyjęcia sakramentów czy pogłębienie znajomości czynności liturgicznych. Katecheza, jako przekaz Bożego przesłania przy pomocy środków nauczania i przekazu informacji,  jest elementem całościowej formacji.  Przekraczając ramy narodowościowe otwiera szerokie horyzonty, i prowadzi ponad wszystkimi kulturowo–językowymi uwarunkowaniami od wspólnoty parafialnej poprzez Kościół lokalny do Kościoła powszechnego, od społeczności zorientowanej etnicznie do ogólnoludzkiej wspólnoty tolerancji i dialogu. W duszpasterstwie na rzecz imigranta ważna jest kodeksowa dyspozycja stwierdzająca, że katecheza przekazuje naukę Kościoła w sposób integralny, dostosowany do poziomu katechizowanych i odpowiadający wymogom ich kultury. Ze względu na skuteczność  katechetyczny przekaz wiary winien być dostosowywany do wiernego, do jego charakteru, możliwości oraz warunków życia.   Razem z imigrantami do wspólnot parafialnych i Kościołów diecezjalnych wchodzą inne wartości i wzorce życia. Podczas, gdy każda kultura zmierza  do wyrażania treści Ewangelii w swoim środowisku życia, to do Magisterium Kościoła należy kierowanie tymi usiłowaniami i ocena ich przydatności. Natomiast zadaniem własnym i poważnym obowiązkiem, zwłaszcza duszpasterzy, między innymi poprzez systematyczną katechezę, jest uczyć stosowania w życiu wiernych imigrantów i ich potomnych wskazań Magisterium.    

           

3.1. Zasadnicze linie katechezy imigrantów

 

        Celem wprowadzenia wiernych w pełnię życia chrześcijańskiego, katecheza obejmuje przede wszystkim nauczanie doktryny chrześcijańskiej, przekazywanej  w sposób systematyczny i całościowy.  Oprócz tego zawiera  również wiele elementów pasterskiej misji Kościoła, które są przygotowaniem do jej podjęcia albo z niej wypływają. Wśród nich są między innymi: pierwsze głoszenie Ewangelii, czyli misyjne przepowiadanie dla wzbudzenia wiary; działalność apologetyczna, czyli poszukiwanie argumentów skłaniających do przyjęcia i obrony wiary;  sprawowanie sakramentów; pełne uczestnictwo we wspólnocie kościelnej, praktyka życia chrześcijańskiego oraz świadectwo życia apostolskiego. Współczesne ruchy migracyjne stawiają przed katechezą dodatkowe zadanie budowania interkulturowej komunii Kościoła oraz solidarnej, wielowyznaniowej i wieloreligijnej społeczności lokalnej. Z drugiej strony imigracja stwarza dla wiernych szansę głębszego poznania własnego wyznania i Kościoła oraz  pojmowania go  jako rzeczywistość wspólnoty pielgrzymującej do domu Ojca. W obliczu szerokiego ruchu ludzi w drodze, zjawiska ludzkiej mobilności uważanej przez niektórych za nowe <<credo>> współczesnego człowieka, wiara przypomina nam, że wszyscy jesteśmy pielgrzymami ku wiecznej ojczyźnie. Życie chrześcijańskie jest ze swej istoty Paschą przeżywaną z Chrystusem, czyli przejściem, wzniosłą migracją ku całkowitej komunii Królestwa Bożego. Historia Kościoła unaocznia nam jego pasję i  gorliwość w trosce o wszystkich ludzi będącą w drodze, niezależnie od wyznania i religii, kultury oraz  języka.  Świadomość ta jest punktem wyjścia do wypracowywania linii katechezy migracyjnej. Charakteryzujące egzystencję imigranta faktory:  „bycia w drodze do”, „bycia pielgrzymem ku”, życia tym, że „już”, ale „nie jeszcze” są ostatecznie  esencją ewangelicznego przesłana i wiary chrześcijańskiej.

            Specjalna katecheza o imigracji winna wskazywać, że wiara chrześcijańska nie jest związana z jakimś miejscem,   narodem lub  z określoną kulturą. Nie identyfikuje się z konkretnymi warunkami socjalnymi,  tradycją czy historią. Przynależność do Kościoła Chrystusa jest zawsze i dla każdego przynależnością do ludu, który wędruje ku Oblubieńcowi z nadzieją spotkania z Nim. Migrant staje się w ten sposób znakiem widzialnym, „sakramentem” oczekiwanej rzeczywistości.  Spośród wszystkich doświadczeń ludzkich Bóg chciał wybrać właśnie doświadczenie migracji jako symbol swojego planu zbawienia człowieka. Wędrówka ta ze wszystkimi jej ograniczeniami jawi się jako najbardziej stosowne tło zbawienia człowieka i zdaje się najlepiej go ukazywać w  dążeniu do ostatecznego wyzwolenia.

            W kontekście zjawiska imigracji szczególnego znaczenia nabiera katecheza personalistyczna, która wychodzi od doświadczenia życia człowieka katechizowanego. W warunkach, w których wierzący przeżywa traumę z obawy przed nowym,  przed utratą wiary oraz swoich tradycyjnych elementów kultury, ważne jest prowadzenie katechezy jako apelu do osoby katechizowanego, by w aktualnych warunkach jego osobista odpowiedź na rodzące się wyzwania, wypływała z wewnętrznej wolności i świadomej odpowiedzialności.     

            Istotnym elementem katechezy migracyjnej jest pogłębienie znajomości Kościoła diecezjalnego i wspólnoty parafialnej miejsca osiedlenia lub zatrzymania.  Bez tego elementu katecheza imigrantów i ich potomnychbyłaby mało pożyteczna dla wzrostu wiary oraz nie prowadziłaby do otwarcia się na miejscowy Kościół,  do włączania migrantów w życie Kościoła diecezjalnego i wspólnoty parafialnej.  Równocześnie jednak w czasie katechezy przyjmujących przybyszów istotnym elementem jest uwrażliwianie ich na problemy kraju pochodzenie imigrantów i ich  Kościoła a quo.

            Wspólnota przyjmująca imigranta nie może stanąć wobec niego z przekonaniem,  że jest „lepsza” dlatego, że  bo nie musi „uchodzić” ze swojego miejsca zamieszkania, bo może podzielić się z przybyszem zbywającymi dobrami materialnymi i ostatecznie może przed przybyszem zamknąć drzwi. Winna ona umieć wysłuchać przybysza najlepiej jak tylko potrafi i umożliwić mu prowadzenie życia chrześcijańskiego w prawdzie.  W tym znaczeniu można mówić, że katecheza imigracyjna wypracowuje i pogłębia wspólnotę oraz jedność w różnorodności ras, kultur, języków i wyznań. Imigranci w przekazie katechetycznym stają się wyzwaniem dla wspólnoty Kościoła diecezjalnego i parafii ich przyjmujących, które  są wezwane do otwarcia się, właśnie z powodu Ewangelii, na lepsze przyjmowanie migrantów, również poprzez duszpasterskie inicjatywy i dialog,  a także przez pomoc  wiernym w przezwyciężaniu niechęci i uprzedzeń.

        Ważne jest, by wspólnota Kościoła w jedności jedynego wędrującego Ludu Bożego, respektując wszystko co tworzy jej kulturową tożsamość, prowadziła do fundamentalnego zawierzenia Bogu. Katecheza w kontekście imigracji winna podjąć trud ukazania jedności wiary jako naturalnej rzeczywistości Kościoła w wielości obrządków, wyznań i religii. Chodzi o ukazanie procesu inkulturacji ewangelicznego przesłania w mnogości języków i  różnorodności duchowości. Przepowiadanie słowa Bożego poprzez katechezę nie może być odłączone od kultury. Katecheza, szanując wartości i bogactwo wielokulturowego środowiska związanego z migracją, ma za zadanie wszczepiać dynamizm Ewangelii w samą istotę poszczególnych kultur i w ich zasadnicze cechy. W ten sposób będzie ona „mogła doprowadzić ludzi o różnych formach kultury do poznania ukrytej tajemnicy i dopomóc im w wydobywaniu z ich własnej żywej tradycji oryginalnych znaczeń chrześcijańskiego życia, sprawowania liturgii i sposobu myślenia.  Dlatego też katecheza w środowisku imigracyjnym, osadzona w warunkach wspólnoty przyjmującej, winna też być oparta o kulturę  i duchowość przybyszów szczególnie wówczas, gdy mamy do czynienia z wieloetnicznym środowiskiem imigracyjnym. Głoszenie Orędzia Zbawienia poprzez katechezę bez poważnych strat nie może być oddzielone od tych form kultury, w których było przekazywane w ciągu wieków; nie jest ono bezpośrednim owocem żadnej kultury, lecz przekazywane jest zawsze za pomocą dialogu apostolskiego, który z konieczności włącza się w jakiś sposób w dialog kulturowy.  Należy stwierdzić, że moc Ewangelii wszędzie jest taka, iż przekształca i odradza. Nie należy się dziwić, że przenikając jakąś kulturę przekształca w niej wiele elementów. Nie byłoby katechezy, gdyby Ewangelia zmieniała się w zetknięciu z kulturą. Jeśli się o tym zapomni, spowoduje się <<zniweczenie Chrystusowego Krzyża>>, jak to określił św. Paweł. Prawdziwi bowiem katecheci wiedzą dobrze, że katecheza wchodzi w różne formy kultury ludzkiej i w różne rodzaje ludzkich środowisk; wystarczy pomyśleć o ludziach tak do siebie niepodobnych, o dorastających i młodych naszych czasów, o tak bardzo różnorodnych okolicznościach, w jakich dzisiaj ludzie żyją. Katecheci nie dopuszczają  by katecheza została osłabiona przez to, że się jej Orędzie porzuci bądź zaniedba, albo przez to, że się robi zbytnie ustępstwa w sprawach wiary i obyczajów. Są oni bowiem przekonani, że prawdziwa katecheza wzbogaca  kultury przybyszów, bo pomaga im przezwyciężyć to, co w nich  niedoskonałe lub nawet nieludzkie, a temu co w nich rzeczywiście dobre użycza pełni Chrystusowej.  

        Innym zasadniczym wymiarem katechezy imigracyjnej jest jej aspekt ekumeniczny. Katecheza ta jest prowadzona w komunii Kościoła powszechnego, który gotów jest podjąć każde wyzwanie ekumeniczne, a szczególnie wówczas, kiedy między imigrantami znajdą  tacy, którzy przyjęli tylko ten sam chrzest, a należą do innego Kościoła czy wyznania.  Coraz liczniejsza obecność imigrantów, również chrześcijan nie będących z pełnej komunii z Kościołem katolickim, daje Kościołom lokalnym nowe możliwości przeżywania i realizowania, większego wzajemnego zrozumienia między Kościołami i Wspólnotami kościelnymi, daleko od łatwego irenizmu i prozelityzmu. Wymiar ekumeniczny katechezy przygotowuje  dzieci i młodzież oraz dorosłych katolików, zarówno tubylców jak i przybyszów,  do życia w jednej społeczności z chrześcijanami niekatolikami. Wszyscy wierni, zależnie od swych możliwości i swojej sytuacji życiowej, są powołani do osobistego uczestniczenia w ruchu dążącym do jedności chrześcijan. Katecheza będzie miała wymiar ekumeniczny, jeśli nie przestając nigdy nauczać, że w Kościele katolickim znajduje się pełnia prawd objawionych i środków zbawienia, ustanowionych przez Chrystusa, będzie to jednak czyniła ze szczerym szacunkiem w słowach i czynach w stosunku do wspólnot kościelnych, które jeszcze nie żyją w doskonałej jedności z tymże Kościołem.

        Wspólnota parafialna i wspólnota Kościoła diecezjalnego poprzez systematyczną katechezę winny być również przygotowane do życzliwego przyjęcia tych migrantów, którzy nie znają jeszcze Chrystusa. Stąd kolejnym aspektem katechezy migracyjnej jest przygotowanie na przyjęcie imigranta niezależnie od  religii tak, żeby wspólnota goszcząca u siebie przybyszów stawała  się prawdziwie chrześcijańską wspólnotą przyjęcia, a przyjmujący promotorami prawdziwej i rzeczywistej kultury gościnności. Przygotowanie to wymaga takiej formacji wspólnot katolickich, aby wspólnoty przyjmujące jeszcze bardziej doceniały swoją tożsamość, weryfikowały swoją wierność Chrystusowi, dobrze poznały treść wiary, odkryły misyjność, a więc angażowały się w dawanie świadectwa Jezusowi, który jest Panem, i Jego Ewangelii. Jest to zatem konieczna przesłanka dla gotowości do szczerego, otwartego i szanującego wszystkich dialogu, który nie będzie naiwny ani nieprzygotowany.

        Szczególnym zadaniem katechezy imigracyjnej jest mobilizowanie, poprzez systematyczne pogłębianie wiary, do udzielania pomocy wszystkim imigrantom           we włączaniu się w tkankę społeczną i kulturalną kraju, który ich przyjmuje, aż po nadanie praw obywatelskich oraz dla przestrogi poprzez ukazywaniem przybyszom różnych negatywnych cech, obecnych w krajach uprzemysłowionych i bogatych (materializm i konsumpcjonizm, relatywizm moralny i obojętność religijna),  które mogłyby wstrząsnąć ich  przekonaniami religijnymi, wprowadzić na drogę odejścia od Kościoła i prowadzić do porzucenia wiary.

        W prowadzeniu katechezy migrantów ważne jest dopasowywanie jej do zmieniających się warunków oraz do procesu integracji kościelnej imigrantów i ich potomnych. Winna ona uwzględniać zróżnicowanie środowiska imigrantów, stopień znajomości języka oraz proces przekształcania wspólnoty imigrantów w mniejszość etniczną. Prowadzoną katechezę winno cechować również specjalne podejście do małżeństw i rodzin, z uwzględnieniem, czy migracja ich jest tylko czasowa a oni noszą się z zamiarem powrotu do ojczyzny, czy ich pobyt na obczyźnie ma charakter imigracji stałej. 

 

3.2. Katecheta wśród imigrantów

 

Systematyczne prowadzenie katechezy jest obowiązkiem, który  spoczywa na tych, którzy w Nowym Przymierzu przyjęli wezwanie do posługi duszpasterskiej.  Katechizacja powierzonych wiernych jest „własnym i poważnym” obowiązkiem duszpasterzy.  Nauczanie  katechetyczne,  obejmujące tak przyjmujących przybyszów jak i przyjmowanych, dorosłych, młodzież i dzieci w Kościele diecezjalnym, przy zachowaniu norm Stolicy Apostolskiej, jest przede wszystkim zadaniem biskup diecezjalnego, a na terenie parafii zadaniem proboszcza.  Szczególną i niezastąpiona rolę w procesie katechezy młodzieży i dzieci odgrywają rodzice,  ale  troska o katechezę  rozciąga się na wszystkich wiernych „w części każdemu właściwej” co znajduje szczególne zastosowanie w kontekście katechezy imigrantów.  

Katecheza imigrantów nie powinna być domeną kilku specjalistów, a sami imigranci winni być protagonistami tej formy katechezy.  Bez zaangażowania ich samych oraz wszystkich innych członków Kościoła diecezjalnego i wspólnoty parafialnej otwartej na przybyszów, ich przyjęcie i wejście w proces integracji będą bardzo utrudnione albo wręcz niemożliwe. Cały Kościół kraju przyjmującego powinien czuć się zainteresowany i zmobilizowany w stosunku do imigrantów.  Winien  być do tego przygotowywany, między innymi poprzez katechizację o tematyce migracyjnej, a przede wszystkim poprzez formację wyczulająca na wielorakie potrzeby  przybywających. Dlatego też biskup diecezjalny w trosce o przeżywanie wiary w powierzonej sobie wspólnocie diecezjalnej powinien zatroszczyć się o to, by specjalną katechizacją byli objęci zarówno przyjmujący, jak i przyjmowani. Do jego zadań należy również troska o odpowiednie pomoce katechetyczne, a w razie potrzeby również o przygotowanie specjalnego katechizmu dla przybyszów. Wobec narastającego problemu z przybyszami winien on  także inspirować, animować oraz popierać i koordynować poczynania katechetów.  

            Katecheza imigracyjna nie jest  prostym informowaniem o zjawisku migracji czy wskazywaniem konieczności udzielania pomocy przybyłym na płaszczyźnie socjalno–kulturalnej i religijnym. Przyjmujący oraz przybysze  mają prawo do katechezy, która rozwija i pogłębia ich wiarę i pozwala im  na doświadczenie życia odczytywanego poprzez wiarę. Wymaga to odpowiedniego przygotowania katechetycznego, aby prowadzący prowadzili katechezę żywą, zakorzenioną w dostosowanej do imigrantów liturgii oraz  interaktywną. Dlatego też ordynariusze miejsca winni troszczyć się o odpowiednie przygotowanie katechetów do właściwego wypełniania ich zadań, a więc by ich kształcenie miało charakter stały, aby mogli poznać w wystarczającym zakresie naukę katolicką oraz przyswoić sobie teoretyczne i praktyczne zasady dyscypliny pedagogicznej.  

        Ważną rolę w spełnianiu funkcji katechetycznych wobec przybyszów pełni przyjmująca ich wspólnota parafialna,   która w rzeczywistości tworzy naturalne środowisko integracji kościelnej imigrantów i ich potomnych.  Parafia  pozostaje  pierwszoplanowym miejscem prowadzenia systematycznej katechizacji. Jej duszpasterze, wraz ze znajdującymi się na jej terenie wspólnotami życia konsekrowanego i wiernymi świeckimi, poprzez katechizację powinni najpierw sami coraz bardziej otwierać się na przybyszów. Przyjmując ich we wspólnocie wiary, wypełnionej duchem braterstwa i gościnności, tworzą dla nich niejako dom rodzinny, wypełniony duchem braterstwa i gościnności,  by wszyscy  uświadamiali sobie, że są pełnoprawnymi członkami  wielokulturowego Ludu Bożego. Wspólnota parafialna tworzy bowiem przestrzeń, w której chrześcijanie, nawet niepraktykujący, złączeni są ścisłymi więzami. Właściwy, oparty na rzeczywistości osąd i mądrość każą się trzymać planu zmierzającego do tego, by istniejącej parafii, jeśli zachodzi potrzeba, dać stosowniejsze struktury, a przede wszystkim by wlać w nią nowego ducha przez wzmożone angażowanie wiernych wybitnie uzdolnionych i doświadczonych, obowiązkowych i wielkodusznych. W takim stanie rzeczy, wobec nieuniknionego zróżnicowania miejsc katechizowania nawet w samej parafii — w rodzinach posiadających dzieci lub młodzież, w ośrodkach duszpasterskich przy szkołach publicznych, w katolickich instytutach szkolnych, w stowarzyszeniach apostolskich przeznaczających czas na katechizację, w grupach parafialnych  dostępnych wszystkim młodym, na sobotnio-niedzielnych wyjazdach organizowanych dla rozwoju życia duchowego i gdziekolwiek indziej — potrzeba przede wszystkim, by wszystkie  drogi katechizacji zmierzały naprawdę ku jednemu i temu samemu wyznaniu wiary, ku takiemu samemu oddaniu się Kościołowi, ku służeniu społeczności w tym samym ewangelicznym duchu.  Dlatego każda liczna parafia i wszystkie parafie małe, łączone w jedną całość, mają poważny obowiązek formowania takich ludzi — kapłanów i zakonników, zakonnic i świeckich — którzy się oddadzą z całych sił krzewieniu katechizacji. Niech zadbają o to wszystko, co jest pod jakimkolwiek względem konieczne dla katechizacji,  o pomnożenie i ulepszenie miejsc na nią przeznaczonych,  jeśli to możliwe i potrzebne. Niech też czuwają, by formacja religijna miała wypróbowaną jakość i by różne ugrupowania były wszczepione w organizm Kościoła.  

            Szczególną rolę w katechezie imigrantów spełniają ich duszpasterze, jako proboszczowie parafii personalnych dla imigrantów oraz kapelani/misjonarze  imigrantów znający nie tylko język, ale  ich kulturę i duchowość, pochodzący często z tego samego kraju co  przybysze. Oni to w czasie prowadzenia katechezy stają się autentycznymi łącznikami pomiędzy Kościołami a quo i ad quem imigrantów. Pomagają  nawiązać łączność między przyjmującymi a przyjmowanymi. Wskazują na relacje między ich kulturami i duchowością, między ośrodkiem duszpasterstwa na rzecz imigrantów a miejscową wspólnotą parafialną.  W głoszeniu katechezy ważne  miejsce należy do samego katechety, jego osobowości i zdolności wytwarzania odpowiednich relacji z  katechizowanymi, jak i między nimi samymi.

            Biskupi mają obowiązek  otaczać szczególną opieką wszystkich duszpasterzy imigrantów, wspierać i animować ich działalność katechetyczną, a w miarę możliwości i potrzeb na szczeblu Konferencji Episkopatu podejmować i realizować wspólne inicjatywy tak dla dobra samych przybyszów, jak i zainteresowanych Kościołów diecezjalnych                  

 

4. Podsumowanie

 

Imigrant katolik w miejscu zatrzymania i osiedlenia  ma prawo  do korzystania z  posługi słowa Bożego, dostosowanej do jego możliwości językowych i kulturowych. Wyraża się to między innymi poprzez prawo do specjalnego przepowiadania i prawo nauczania katechetycznego dzieci i młodzieży. Z przepowiadania słowa Bożego, szczególnie homilii, oraz z nauczania katechetycznego, które pozwalają migrantom  coraz bardziej wchodzić w życie lokalnej wspólnoty parafialnej  i Kościoła diecezjalnego, rodzi się interkulturowa komunia Kościoła.  Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 roku wraz z instrukcją Erga migrantes  oraz z instrukcja Przyjąć Chrystusa wskazuje na odpowiedzialnych za ten rodzaj posługi. W posłudze słowa kierowanej do samych imigrantów  oraz do  ich przyjmujących  należy podkreślać korzyści duchowe, jakie mogą jedni i drudzy odnieść z posługi kapłana lub diakona, proboszcza lub kapelana, znającego nie tylko język imigrantów, ale także ich mentalność, kulturę i duchowość. Poprzez posługę słowa Bożego wprowadzającą w misterium sakramentów, posługujący winni akcentować nie tyle tolerancję „inności” wiernych, lecz poszukiwać takich   rozwiązań, które  pomimo  wielości form  będą budowały   jedność Kościoła Chrystusa Pana.

 

 

           



0 Ameryka Północna
0 Ameryka Północna
0 Ameryka Północna
0 Ameryka Północna
0 Ameryka Północna
0 Ameryka Północna
1. Wybierz kontynent
Na mocy pozwolenia Prymasa Polski z dn. 28 listopada 1983 r., zgodnie z postanowieniem VII Kapituły Generalnej i uzyskaniu zgody Rady Generalnej Towarzystwa Chrystusowego ówczesny przełożony generalny ks. dr Edward Szymanek TChr erygował 3 maja 1984 r. Instytut Duszpasterstwa Emigracyjnego ustanawiając dyrektorem ks. prof. Bogusława Nadolskiego. Bezpośrednim celem IDE było przygotowywanie specjalistycznych kadr w zakresie apostolatu Emigracyjnego. Jak powiedział ks. dr Józef Bakalarz TChr w wykładzie inauguracyjnym na rozpoczęcie działalności Instytutu, "ma on być sercem i motorem Ruchu Apostolatu Emigracyjnego praktykowanego w różnych formach i według różnych metod."

Instytut Duszpasterstwa Emigracyjnego im. Kard. Augusta Hlonda

ul. Panny Marii 4, 60-962 Poznań
tel. +48 61 64 72 523, ide@chrystusowcy.pl

BANK PEKAO SA 36124065241111001023869649